Gdy rodzi się nowy obywatel rodzicom przysługuje sporo praw i przywilejów, o których warto co nieco wiedzieć.

Jeżeli kobieta była zatrudniona na umowę o pracę to od dnia porodu przysługuje jej urlop macierzyński. 20 tygodni dla mamy jednego dziecka, 31 mama bliźniaków, 33 mama trojaczków itd. Od tego roku mama może wnioskować u pracodawcy o dodatkowe 2 tygodnie urlopu w przypadku urodzenia jednego dziecka i 3 tygodnie w przypadku urodzenia co najmniej bliźniąt. Pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia tego urlopu.

Z tego dodatkowego urlopu może równie dobrze skorzystać tata. Oprócz tego tata może po 14 tygodniach macierzyńskiego sam kontynuować ten urlop.

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego rodzic może wykorzystać przysługujący mu urlop wypoczynkowy (zaległy i bieżący). Następnie może iść na urlop wychowawczy (w praktyce niepłatny) na maksymalnie 3 lata, jednak nie dłużej niż do czwartych urodzin dziecka. Można rozdzielić go na co najwyżej 4 części. Pracodawca musi udzielić urlopu wychowawczego i od dnia złożenia wniosku nie może zwolnić pracownika. Rodzic ma prawo do obniżenia czasu pracy nawet do pół etatu w ramach urlopu wychowawczego. Pracodawca musi uwzględnić podanie pracownika tak jak w przypadku urlopu wychowawczego.

Od 1 stycznia 2010 każdy ojciec może skorzystać z 7-dniowego urlopu tacierzyńskiego a od 2012 wymiar tego urlopu będzie wynosił 2 tygodnie. Tato ma 12 miesięcy od urodzenia się dziecka na wykorzystanie tego urlopu, pracodawca nie może się nie zgodzić.

Ojciec ma także prawo do urlopu okolicznościowego (2 dni) z okazji urodzenia się dziecka.

Mama karmiąca piersią, pracująca co najmniej 6 godzin dziennie, ma prawo do godzinnej przerwy w pracy lub może wyjść wcześniej do domu. Mamie pracującej od 4 godzin dziennie, ale mniej niż 6 przysługuje jedna przerwa półgodzinna na karmienie. Mamie karmiącej zatrudnionej na mniej niż pół etatu niestety nie przysługuje taka przerwa.

Mama bliźniaków ma prawo do dwóch przerw 45-minutowych.

Rodzic może przez 60 dni w roku korzystać z zasiłku opiekuńczego w związku z chorobą dziecka do 14 roku życia. Każdy rodzic ma do wykorzystania w roku 2 dni dodatkowego urlopu z tytułu opieki nad dzieckiem. Ilość tego urlopu jest niezależna od liczby dzieci i należy się jednemu z rodziców, lub każdemu po 1 dniu.

Najbardziej rozsławiony zasiłek, tzw. becikowe przysługuje na każde dziecko w wysokości 1000 zł. (np. w przypadku trojaczków 3 tysiące zł.). Aby je otrzymać kobieta w ciąży powinnabyła najpóźniej do 10. tygodnia ciąży zgłosić się do ginekologa, który wyda stosowne oświadczenie i podczas ciąży być pod stałą opieką lekarską. Wymóg ten został zawieszony na 2 lata. Aktualnie nowa ustawa, która zakłada, że wystarczy raz w czasie ciąży odbyć wizytę lekarską czeka na wejście w życie. Po urodzeniu dziecka należy udać się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wraz z aktem urodzenia i numerem PESEL.

Jeżeli dochód na członka rodziny nie przekracza 504 złotych to należy się dodatek z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1 tysiąca zł.

Corocznie rodzice mogą zastosować ulgę w podatku z tytułu wychowywania dzieci, za 2009 rok przysługuje 1112,04 zł na każde dziecko. Od tego roku stosując odliczenie na dziecko, które urodziło się w roku, za który składana jest deklaracja PIT, ulga odliczana jest proporcjonalnie do liczby miesięcy od momentu urodzenia dziecka włącznie z tym miesiącem. Jeżeli jednak dziecko urodziło się np. we sierpniu 2009 roku to odlicza się 5/12 kwoty głównej.

Jeżeli dochód na członka rodziny nie przekracza 504 zł. to można ubiegać się w MOPS o zasiłek rodzinny na dziecko do 5 r. życia (68 zł.) i dodatek do tego zasiłku w kwocie 400 zł.